فلش‌کارت کاغذی، Anki یا فلش‌کارت هوشمند؟

فلش‌کارت‌ها جواب می‌دهند چون وادارت می‌کنند پاسخ را به یاد بیاوری، نه فقط بخوانی. اما اینکه چطور آن‌ها را می‌سازی و مرور می‌کنی، تعیین می‌کند واقعاً چقدر یادت می‌ماند، و چقدر ادامه می‌دهی.

چه چیزی هر فلش‌کارتی را مؤثر می‌کند

ابزار هر چه باشد، دو چیز کار اصلی را انجام می‌دهد. اولی بازیابی است: پاسخ دادن از حافظه. در پژوهش معروفی در سال ۲۰۰۸، کارپیکی و رودیگر از دانشجوها خواستند جفت‌کلمه‌هایی از یک زبان خارجی را یاد بگیرند. کسانی که مدام خودشان را آزمایش کردند، یک هفته بعد حدود ۸۰ درصد را به یاد داشتند؛ کسانی که فقط دوباره خواندند، حدود یک‌سوم را. دومی فاصله‌گذاری است: مرور درست پیش از فراموشی. هر روشی که هر دو را فراهم کند جواب می‌دهد. تفاوت واقعی در این است که ساختن کارت‌ها چقدر وقت می‌گیرد و اینکه ادامه می‌دهی یا نه.

فلش‌کارت کاغذی

نوشتن دستی یک کارت خودش نوعی یادگیری است و کاغذ به شارژ نیاز ندارد. مشکل، زمان‌بندی است. یک دسته کارت کاغذی نمی‌داند کدام‌ها را داری فراموش می‌کنی؛ پس بیشتر آدم‌ها یا همه را مرور می‌کنند یا هر چه رو است. دسته‌های بزرگ خیلی زود غیرقابل‌مدیریت می‌شوند.

مناسب برای: یک فهرست کوتاه برای امتحان همین هفته، یا دانش‌آموزان کم‌سن.

کاغذ با برنامه: جعبه‌ی لایتنر

فلش‌کارت کاغذی لازم نیست بی‌برنامه باشد. روش لایتنر چند خانه دارد: کارت‌هایی که درست جواب می‌دهی به خانه‌ای جلوتر می‌روند که کمتر مرورش می‌کنی و کارت‌هایی که اشتباه جواب می‌دهی به خانه‌ی اول برمی‌گردند. این همان تکرار فاصله‌دار است، با دست. ایرادش نگه‌داری است: مرتب کردن، همراه بردن و یادت ماندن که نوبت کدام خانه است.

Anki

Anki اپی رایگان و متن‌باز است که تکرار فاصله‌دار را به میلیون‌ها نفر معرفی کرد. هر کارت را برایت زمان‌بندی می‌کند و تقریباً از هر نظر قابل شخصی‌سازی است: قالب‌ها، فیلدها، افزونه‌ها و گزینه‌های زمان‌بندی. هزاران دسته‌کارت اشتراکی هم دارد.

هزینه‌اش وقت است. هر دو طرف هر کارت را خودت می‌نویسی و یاد گرفتن اپ مدتی طول می‌کشد. خیلی‌ها عاشق روشش هستند اما از ساختن کارت دست می‌کشند.

مناسب برای: کسانی که کنترل کامل می‌خواهند و حاضرند برای راه‌اندازی وقت بگذارند. مقایسه‌ی تولی و Anki را ببین.

Anki هم دائم بهتر می‌شود. از سال ۲۰۲۳ می‌تواند از FSRS استفاده کند؛ زمان‌بند جدیدتری که فاصله‌ها را با سابقه‌ی مرور خودت تنظیم می‌کند. اگر سال‌ها کارت در Anki داری، همین به‌تنهایی دلیل خوبی برای ماندن است.

فلش‌کارت هوشمند

اپ‌های فلش‌کارت هوشمند پشت کارت را برایت می‌نویسند. در تولی یک کلمه، مفهوم یا سؤال می‌نویسی و کارتی کامل می‌گیری (معنی، مثال، تلفظ، مترادف) که بلافاصله با تکرار فاصله‌دار زمان‌بندی می‌شود.

در عوض، کنترل کمتری داری: کارت‌ها را ویرایش می‌کنی، نه طراحی. و چون هوش مصنوعی ممکن است اشتباه کند، بهتر است کارت‌هایی را که باید دقیق باشند بررسی کنی.

مناسب برای: کسانی که مزایای تکرار فاصله‌دار را بدون زحمت ساختن کارت می‌خواهند.

نوشتن کارت خوب، با هر ابزاری

• هر کارت، یک ایده. «میتوکندری ATP می‌سازد» یک کارت است؛ یک پاراگراف کامل درباره‌ی سلول نیست.
• زمینه را نگه دار. کلمه‌ای که جمله‌ی مثال دارد، راحت‌تر از خود کلمه به یاد می‌آید.
• کارت‌ها را مال خودت کن. کارت‌هایی که از خوانده‌ها و اشتباه‌های خودت می‌آیند، بهتر از فهرستی که کس دیگری انتخاب کرده در ذهن می‌مانند.
• چیزهای مهم را چک کن. هوش مصنوعی کلمه‌های رایج را تقریباً همیشه درست می‌نویسد، ولی کلمه‌های کم‌کاربرد و اصطلاح‌های پزشکی و حقوقی ارزش یک بررسی سریع با منبعی معتبر را دارند.

هزینه‌ی زمانی، با عدد

فرض کن هر روز ۱۵ کلمه‌ی تازه اضافه می‌کنی. نوشتن دستی یک کارت خوب، با معنی، مثال و نکته‌ی تلفظ، حدود یک دقیقه طول می‌کشد؛ یعنی یک ربع ساعت ساختن، پیش از آنکه اصلاً مرور شروع شود. در یک ماه این می‌شود بیش از هفت ساعت فقط برای ساختن کارت. با یک اپ فلش‌کارت هوشمند، ساختن همین کارت‌ها هر کدام چند ثانیه طول می‌کشد و وقتت صرف بخشی می‌شود که واقعاً حافظه را می‌سازد: مرورها.

مقایسه‌ی سریع

	کاغذی	Anki	هوشمند (تولی)
زمان ساختن یک کارت	یک دقیقه	یک دقیقه یا بیشتر	یک ثانیه
زمان‌بندی مرور	ندارد	خودکار	خودکار
شخصی‌سازی	کامل	خیلی زیاد	ویرایش هر کارت
راه‌اندازی	ندارد	وقت‌گیر	یک دقیقه

چطور انتخاب کنی؟

اگر فقط چند کارت را یک بار می‌خوانی، کاغذ کافی است. اگر از تنظیم دقیق ابزارهایت لذت می‌بری، Anki ارزش زحمتش را دارد. اگر می‌خواهی چیزی را که یاد می‌گیری بنویسی و فقط به خاطرش بسپاری، یک اپ فلش‌کارت هوشمند مثل تولی سریع‌تر از همه تو را به مقصد می‌رساند.

منابع

• Karpicke, J. D., & Roediger, H. L. (2008). The critical importance of retrieval for learning. Science. doi:10.1126/science.1152408
• Leitner, S. (1972). So lernt man lernen. Freiburg: Herder.
• Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J., & Willingham, D. T. (2013). Improving students’ learning with effective learning techniques. Psychological Science in the Public Interest. doi:10.1177/1529100612453266